Loading...
 

24 juni: Geboorte van de heilige Johannes de Doper - vooravond

2 Engel


...page... Wiki page pagination has not been enabled.

Lucas 1, 5-17: Aankondiging van de geboorte van Johannes

De tekst

Dichter bij de tijd

Wanneer Herodes koning is in Judea, is er een priester die Zacharias heet. Hij is getrouwd met Elisabet. Ze zijn alle twee erg gelovig.
Ze hebben geen kinderen, want Elisabet is onvruchtbaar en ze zijn allebei al oud.
Op een dag, wanneer Zacharias alleen is in de tempel om wierook te offeren aan God, verschijnt een engel van de Heer. Als Zacharias hem ziet, is hij bevreesd.
De engel zegt:
– Schrik niet, Zacharias, want uw gebed is verhoord. Uw vrouw Elisabet zal een zoontje krijgen. U moet het de naam Johannes geven. Veel mensen zullen blij zijn met zijn geboorte, want hij zal groot zijn in de ogen van de Heer.
Hij zal vervuld zijn van de heilige Geest, zelfs al voor zijn geboorte. Hij zal voor de Heer uitgaan in de geest en de kracht van de profeet Elia, om het volk gereed te maken voor de Heer.
Maar Zacharias zegt aan de engel:
– Hoe kan dat nu? Ik ben een oude man en mijn vrouw is ook al oud.
De engel antwoordt:
– Ik ben Gabriël. Ik sta dicht bij God. Ik ben gezonden om met u te spreken en u dit blijde nieuws te brengen. Maar omdat u mijn woorden niet hebt geloofd, zult u niet meer kunnen spreken tot de dag van de geboorte.


Wanneer Zacharias naar buiten gaat kan hij niet meer spreken. De mensen begrijpen dat hij in het heiligdom een verschijning heeft gezien.
Een tijd later wordt Elisabet zwanger. Vijf maanden lang spreekt ze er met niemand over.
Ze denkt bij zichzelf:
- Dit heeft God voor mij gedaan. Hij is het die een einde gemaakt heeft aan mijn schande in de ogen van de mensen.



Stilstaan bij ...

In de dagen van Herodes
Deze dagen werden ervaren als dagen van uitzichtloosheid, van wanhoop.

Priester
De priesters in Jeruzalem verzorgden om beurt de dienst in de tempel. Het was een grote eer voor hen als ze in de tempel zelf mochten binnengaan.

Aäron
Was de broer van Mozes. Zijn afstammelingen verzorgden de dienst in de tempel.

Onvruchtbaar
Elisabet is onvruchtbaar en oud, zodat ze geen kinderen kon krijgen. Daardoor voelde ze zich beschaamd en verstoten door haar omgeving.
Het valt op dat in de Bijbel de meeste moeders van belangrijke personen aanvankelijk geen kinderen konden krijgen. Zo wil de Bijbel duidelijk maken dat de geboorte van zo'n kind door God gewild werd.
Vgl.: de aanvankelijke kinderloosheid van Abraham en Sara; de ouders van Simson; de ouders van Samuel.

Wierookoffer
Dit offer bestond erin wierook te branden. Wierook is een soort hars dat bij verbranding een heerlijke geur verspreidt
Dit offer werd elke ochtend en avond door een priester gebracht op een klein altaar, dat met goud bedekt was, in de voorste zaal van de tempel. (Exodus 30, 7).

Tempel des Heren / Heilige der heiligen
Deze plaats bevond zich in het centrale gebouw van de tempel. De joden geloofden dat de onzichtbare God daar aanwezig was.
Voor het heilige der heilige was een ruimte met een altaar, waar reukoffers gebracht werden. Daar bevonden zich ook de zevenarmige kandelaar (menora) en de tafel waarop de broden lagen die aan God geofferd werden.
Dieren die geofferd werden, werden verbrand op het grote offeraltaar, rechts voor het heiligdom.

Engel
Het Nederlandse woord ‘engel’ komt van het Griekse ‘angelos’, een vertaling van het Hebreeuwse oord ‘mal’ach’. ‘Angelos’ en ‘mal’ach’ betekenen ‘boodschapper’.
Engelen in de Bijbel brengen dus vooral een boodschap van God aan de mensen.
Ze worden meestal met vleugels voorgesteld omdat ze met grote snelheid de boodschap van God (boven in de hemel), willen brengen aan de mens.

Engel van de Heer
Uit eerbied voor God, spraken de joden de naam van God niet uit. Ze gebruiken omschrijvingen of andere woorden om naar God te verwijzen.
Bijvoorbeeld: hemel, de engel des Heren, de Heer …

Vrees
In de Bijbel roept dit woord op: ontzag, opkijken naar ...

Johannes
Deze naam betekent: God is genadig.
Nu zouden we zeggen: God is goed voor ons.

Gabriël
(= held van God)
In het boek Daniël legt de engel Gabriël een droom van Daniël uit (Daniël 8,15-16).
In het evangelie volgens Lucas zegt Gabriël aan Maria dat zij een zoon zal krijgen: Jezus, die Zoon van de Allerhoogste zal worden genoemd (Lucas 2, 26-38).





Bij de tekst

Wortels in het Oude Testament

Het valt op dat in de bijbel de meeste moeders van belangrijke personen aanvankelijk geen kinderen konden krijgen:
. Abraham en Sara (Genesis 18, 1-33)
. de ouders van Simson (Rechters 13,1-24)
. de ouders van Samuel. (1 Samuel 1,1-2,8 en 3,1-21)



Kinderen die zo bijzonder hun leven begonnen, werden ook buitengewone mensen. Het is alsof de schrijver al van bij de start van hun leven wil zeggen: die persoon was al buitengewoon in het begin van zijn leven én hij was door God gewild. Tegelijk wilde de schrijver ook iets zeggen over de liefde van God, die het verdriet kent van vrouwen die geen kinderen kunnen krijgen. God koos zelfs die verstoten vrouwen uit om gidsen en profeten te geven aan de wereld.



Context

In de eerste hoofdstukken van zijn evangelie schrijft Lucas over de geboorte van Jezus en van Johannes. Hij ordende de verschillende taferelen zo, dat er een dubbel tweeluik ontstond:

GEBOORTEAANKONDIGING
ZachariasMaria
''Benedictus''Magnificat'
Jeruzalem (groot in aanzien)Nazaret (klein en gering)
PlechtigGewoon


GEBOORTE
Johannes (die later de komst van de Messias zal voorbereiden)Jezus (die later die voorbereiding zal vervullen)
/+ opdracht in de tempel
/+ terugvinden in de tempel



De bedoeling van dit parallellisme in de vorm is: het contrast in de inhoud te laten uitkomen. De hoofdpersonen die betrokken zijn bij de geboorte van Johannes zijn maatschappelijk duidelijk de meerderen van Maria en Jozef - maar dat zijn ze niet in de ogen van God!





Bijbel en kunst 

A. IVANOV

De aartsengel Gabriël slaat Zacharias met stomheid ca. 1850
5 Ivanov

Plakkaatverf op papier (26 × 39 cm)


Aleksandr Andrejevitsj Ivanov, geboren op 16 juli 1806 te Sint-Petersburg en er overleden op 3 juli 1858 aan de gevolgen van cholera, was een Russisch kunstschilder, die vooral neoclassicistische stukken met historische of Bijbelse onderwerpen schilderde.
Dit werk was een van de vele schetsen die hij maakte als voorbereiding op een aantal grote fresco's die hij in gedachten had.





Suggestie

Kleine kinderen

EVEN TESTEN

De kinderen vertellen het verhaal opnieuw met behulp van de volgende illustraties:

Zechariah Elizabeth 1



Zechariah Gabriel



Zechariah 3



Nadien kunnen de illustraties ingekleurd worden.





DOEN

Kleuren

Zacharias Klpljpg

(www.nukleuren.nl)





Kleurplaat

(ourpreciouslambs.files.wordpress.com)






Grote kinderen

ONDERZOEKEN

Neven die veel op elkaar lijken

Er zijn veel overeenkomsten in de verhalen rond de geboorte van de twee neven Johannes en Jezus:
- een engel kondigt de geboorte van het kind aan
- heel beknopt wordt over het leven van dit kind verteld
- de naam van het kind wordt door de engel gegeven. De betekenis van die naam zegt iets over de betekenis dat dit kind later zal hebben. Dat een engel die naam geeft, wil zeggen dat het God zelf is die deze betekenis voor ogen heeft.


Vertel over de geboorte van Johannes én ook van Jezus.
Vergelijk nadien beide verhalen:
- Wie zegt aan één van de ouders dat er een kindje op komst is?
- Wat wordt al voor de geboorte over dit kind verteld?
- Wie kiest de voornaam van het kind?


Klik hier voor meer info over geboorteverhalen.





Jongeren

ONDERZOEKEN

Een man met een opdracht

De jongeren zoeken ze in de tekst welke opdracht Johannes van de engel krijgt om in zijn leven te realiseren. (Lucas 1, 14-17)

Ze staan er ook bij stil dat de betekenis van zijn naam een opdracht inhoudt.
(Hij moet zo leven dat hij de goedheid van God voor de mensen duidelijk maakt)

Daarna omschrijven ze het ‘takenpakket’ van Johannes in een viertal punten.

Bijvoorbeeld:
. Sober leven
. Mensen tot God bekeren
. De komst van de Heer (Jezus) voorbereiden
. De goedheid van God duidelijk maken