Loading...
 

30e zondag door het jaar A - eerste lezing

2 Foto


...page... Wiki page pagination has not been enabled.

Exodus 22, 20-26: Zo spreekt God

De tekst

Dichter bij de tijd

Drie maanden na het vertrek van de Israëlieten uit Egypte,
zei God tot Mozes:
‘Zeg tegen de Israëlieten:
Jullie mogen vreemdelingen niet uitbuiten of onderdrukken,
want jullie zijn zelf vreemdelingen geweest in Egypte.
Jullie mogen ook weduwen en wezen niet slecht behandelen.
Als jullie dat toch doen en Ik hoor hun klagen,
dan zal Ik daar zeker naar luisteren.
Ik zal kwaad worden en jullie doden:
dan worden jullie vrouwen weduwe en jullie kinderen wees.
Als jullie geld lenen aan een arme persoon,
doe dan niet als een geldschieter en vraag er geen rente voor.
En als jullie een mantel van iemand in pand nemen,
geef hem dan die mantel terug voor zonsondergang.
Want hij heeft die mantel nodig om in te slapen.
Daarmee beschermt hij zijn blote lichaam.
Als hij Mij om hulp roept,
dan zal Ik naar hem luisteren, want Ik ben vol medelijden.’



Stilstaan bij ...

Heer
Gewoonlijk is ‘Heer’ een respectvolle manier om iemand aan te spreken.
De joden gebruiken het woord ‘Heer’ wanneer ze over God spreken. Want uit eerbied voor God willen ze zijn eigen naam niet uitspreken.


Vreemdeling
De manier waarop de bijbel denkt over vreemdelingen, werd sterk bepaald door het feit dat het joodse volk in zijn geschiedenis zelf vreemdeling geweest is: in Egypte en in Babylonië.


Egypte
Land waar de joden vroeger als vreemdeling leefden en als slaven werden behandeld.


Weduwen
De bijbel ziet weduwen als kwetsbare, arme en hulpeloze vrouwen die aangewezen zijn op de hulp van anderen. Als een weduwe kinderen heeft, dan voorzien die in haar levensonderhoud. Is ze kinderloos, dan kan ze trouwen met een broer van haar man (leviraatshuwelijk), anders moet zij naar haar ouderlijk huis terugkeren. De bijbel noemt weduwen altijd samen met twee andere sociaal zwakke groepen: wezen en vreemdelingen.


Klagen
God blijkt niet ongevoelig te zijn voor het klagen van de mens.
Als Mozes bij het brandende braambos staat, zegt God: ‘Ik heb de jammerklachten van mijn volk gezien.’


Gehoor geven
In Exodus 3, 7 staat dat God de ‘jammerklachten van zijn volk heeft gehoord’. Dat heeft God bewogen om hen te bevrijden uit Egypte.


Geldschieter
In de joodse Wet staat dat men zich niet mag gedragen als een geldschieter, toch hebben joden eeuwenlang wel geld geleend en er woekerrentes voor opgestreken. Maar dan leenden ze wel uit aan niet-joden. Het was alleen verboden geld uit te lenen tegen rente aan het ‘volk van God’.


Mantel
Voor armen is een mantel hun enige bezit. Ze leggen die op de grond om er aalmoezen op te ontvangen. ’s Nachts slapen ze erin.
Deze verzen maken in de tekst over de ontmoeting van Jezus en Bartimeüs duidelijk hoezeer zijn ontmoeting met Jezus een andere mens van hem heeft gemaakt. Hij laat zelfs zijn mantel achter, zijn enige rijkdom.



Praktische informatie

Bij het materiaal dat u op deze site vindt, hoort een map.
'Bijbel in 1000 seconden' bevat een verzameling van ongeveer 227 fiches die stilstaan bij lezingen in het kerkelijk jaar.

Die map is te verkrijgen via: info aan bijbelin1000seconden.be
of via: Uitgeverij Halewijn, Halewijnlaan 92, 2050 Antwerpen
Telefoon: 03/210 08 14; Mail: halewijn.uitgaven aan kerknet.be

De fiche die hoort bij Matteüs 22, 15-21, bevat:
. De Bijbeltekst, zoals die voorgelezen wordt tijden de eucharistieviering
. Informatie bij die Bijbeltekst
. De Bijbeltekst die 'Dichter bij de tijd' herschreven werd
. Informatie over de betekenis van deze tekst
. Info over wetboeken in de oudheid
. Herinnering aan het Nieuwe Testament





Bij de tekst

Meer over Mozes?

Klik hier



Betekenis

Deze tekst uit het Oude Testament is een stuk uit de wetgeving van de joden. Ze roept op om vreemdelingen, weduwen, wezen en noodlijdenden niet tekort te doen en met het nodige respect voor hun levenssituatie te behandelen.
Want – zegt God – er is een dag geweest waarop jullie zelf vreemdeling waren in Egypte. Deze zin verwijst enerzijds naar het verbond dat God met zijn volk sloot: ‘Ik zal jullie redden uit Egypte’; anderzijds vind je er ook in: doe niet aan een ander wat je zelf niet graag hebt.



Wetboeken in de Oudheid

Het joodse wetboek heeft heel veel gemeenschappelijke trekken met andere wetboeken uit die tijd in West-Azië. Toch zijn er verschillen:
. De joodse wetten vinden hun gezag bij God, en niet bij die van de koning.
. Ze maken geen onderscheid tussen burgerlijke en religieuze wetten.
. Ze zijn bedoeld voor alle lagen van de joodse bevolking.
. Ze besteden opvallend veel aandacht aan de zorg voor hulpeloze groepen in de samenleving.



Herinnering aan het Nieuwe Testament

Toen Hij uit Jericho wegging met zijn leerlingen en heel wat mensen,
zat de zoon van Timeüs, Bartimeüs, een blinde bedelaar, langs de weg.
Toen hij hoorde dat het Jezus van Nazaret was,
begon hij te schreeuwen en te roepen:
‘Zoon van David, Jezus, heb medelijden met mij.’
Velen snauwden hem toe dat hij zijn mond moest houden.
Maar hij schreeuwde nog harder:
‘Zoon van David, heb medelijden met mij.’
Jezus bleef staan en zei: ‘Roep hem.’
Ze riepen de blinde: ‘Houd moed, sta op, Hij roept u.’
Hij wierp zijn mantel weg, sprong overeind en ging naar Jezus.
Daarop zei Jezus tegen hem: ‘Wat wilt u dat Ik voor u doe?’
De blinde zei Hem: ‘Rabboeni, dat ik weer kan zien.’
‘Ga,’ zei Jezus, ‘uw vertrouwen is uw redding.’
Meteen kon hij weer zien, en hij volgde Hem op zijn weg.
Marcus 10, 46-52





Suggesties

Grote kinderen

INLEVEN

Een dag uit het leven van ...

Zoek zelf vooraf een stukje in een krant dat het heeft over iemand die onrecht te verwerken heeft.
Lees dat stukje voor.
De kinderen schrijven nadien per twee wat die persoon 's avonds in zijn / haar dagboek zou kunnen schrijven.


Belangrijk
Kinderen leren zo in de schoenen staan van iemand die een onrechtvaardige situatie beleeft, zodat ze met een heel andere ingesteldheid naar die persoon kijken.


TIP
voor kinderen die niet erg schrijfvaardig zijn:
Per twee bereiden ze een interview voor: de ene ondervraagt, de ander antwoordt.





DOEN

Twee handen vol

(Naar: Dit is mijn 40-dagenboekje 2009)

Net twee handen vol, dat zijn de tien woorden die we van God kregen.
We hebben er onze handen mee vol!

Neem tien tandenstokers en hang er een vlaggetje van papier aan.
In de bijbel vinden we tien woorden die aangeven hoe het samenleven van mensen mogelijk is.
Voor wie niet leeft volgens die tien woorden, wordt het leven en het samenleven met mensen heel moeilijk.
Schrijf op elk vlaggetje één van de tien woorden:

Ik ben jullie enige God.
Gebruik mijn naam niet zomaar.
Rust uit op de zevende dag om Mij te vieren.
Heb eerbied voor je vader en moeder.
Eerbiedig het leven van iedere mens.

Wees trouw aan elkaar.
Steel niet.
Spreek geen kwaad over een ander.
Maak niet kapot wat van een ander is.
Wil niet altijd wat een ander heeft.






Jongeren

ACTUALISEREN

Zo spreekt God in de XXIe eeuw

Zorg voor een aantal recente kranten - of het nieuws via een PC

Lees de eerste lezing van deze zondag voor.
Vraag de jongeren om deze tekst te herschrijven vanuit actuele situaties.
Dit houdt in:
. plaatsnamen worden aangepast aan de huidige probleemgebieden
. het woord 'onrecht' in de tekst wordt concreet omschreven
. ...
De kranten kunnen hierbij helpen.