Loading...
 

9e zondag door het jaar B

2 Foto


...page... Wiki page pagination has not been enabled.

DEEL I - Marcus 2, 23-28: Aren plukken op een sabbat

De tekst

’Bijbel in gewone taal’

(Deze Bijbeltekst komt uit de Bijbel in Gewone Taal, © Nederlands Bijbelgenootschap 2014, p. 1582)

Op een keer liepen Jezus en zijn leerlingen door de korenvelden.
Het was die dag sabbat.
De leerlingen van Jezus plukten koren om iets te eten.
De farizeeën zeiden tegen Jezus: ‘Kijk nou!
Waarom doen uw leerlingen iets dat op sabbat verboden is?’
Maar Jezus zei tegen hen:
‘Jullie weten toch wel wat David ooit gedaan heeft,
toen hij en zijn mannen erge honger hadden?
Dat was in de tijd dat Abjatar priester was.
David ging de tempel in en hij at van het offerbrood.
Alleen priesters mogen dat eten.
Maar David at dat brood toch, en zijn mannen deden dat ook.’
Jezus zei verder: ‘De sabbat is gemaakt voor de mens.
De mens is niet gemaakt voor de sabbat.
Ik ben de Mensenzoon. Ik bepaal wat je op sabbat mag doen.’



Dichter bij de tijd

(C. Leterme)

Op een dag – het was sabbat –
wandelt Jezus met zijn leerlingen door de korenvelden.
Onderweg plukken zijn leerlingen aren om iets te eten.
Een paar farizeeën zien dat en zeggen tegen Jezus:
- Kijk eens, ze doen iets wat niet mag op sabbat.
- Ik zal jullie eens iets vertellen over onze koning David ..., zegt Jezus.
Op een dag waren hij en zijn soldaten totaal uitgehongerd.
Nergens vonden ze een kruimel brood.
Toen ging David zomaar de tempel binnen naar het heilige der heiligen,
een plaats waar alleen de hogepriester mocht komen.
Daar nam hij van de offerbroden en at die op.
Hij nam er ook om aan zijn soldaten te geven.

En Jezus zei:
- De sabbat is gemaakt voor de mens en niet de mens voor de sabbat.
Daarom is de Mensenzoon ook heer van de sabbat.



Stilstaan bij…

Sabbat
Hebreeuws woord dat vermoedelijk ‘zevende dag’ betekent.
Bij de joden is dit de zevende dag van de week, dé dag om dankbaar te zijn om wat God geschapen heeft. Net zoals God bij het scheppen van hemel en aarde de zevende dag rustte, houden de joden op met werken op sabbat.
Om die rustdag veilig te stellen zodat men God beter kon loven en tijd had om zijn woord te beluisteren, legden ze een lijst aan van meer dan 360 wetten, die zegden wat men op die dag niet mocht doen. (Bijvoorbeeld: men mocht niet oogsten, geen water putten, meer dan 1 km stappen)
Omdat Jezus vaak die wetten voor de sabbat overtrad, konden de farizeeërs moeilijk in Hem de Messias zien. In hun ogen was Hij een zondaar.

Wat de sabbat is voor de joden, is de zondag geworden voor de christenen.


Aren plukken
Volgens de joodse wet mocht men niet oogsten op sabbat. De Farizeeën vonden dat 'aren plukken' onder dit verbod viel.


Offerbroden / Toonbroden
Deze broden - het waren er twaalf- lagen op een tafel in het heilige der heiligen van de tempel. Alleen de priesters mochten ervan eten.



Bij de tekst

Bedoeling

In twee gevallen doen men iets wat volgens de wet niet mag:
. David en zijn soldaten eten van de offerbroden in de tempel
. De leerlingen van Jezus plukken aren op een sabbat.

Toch wordt dit toegelaten:
. voor de soldaten van David, met als argument dat in noodsituaties wetten kunnen en mogen doorbroken worden. (‘Nood breekt wet’)
. voor de leerlingen van Jezus, waardoor duidelijk wordt dat de geest van de wet belangrijker is dan de letter ervan. Het plukken van enkele aren is lang niet te vergelijken met het oogsten van een veld.

Een wet is nooit zo absoluut, dat er geen uitzonderingen op kunnen zijn. Het is niet omdat de wet zegt dat iets goed of slecht is, dat dat daarom ook zo is in een concrete situatie.
Daarom zegt Jezus: ‘De sabbat is gemaakt voor de mens’. Hiermee zegt Hij dat de mens belangrijker is dan de sabbat en de wetten die er omheen werden geweven. Een wet is uiteindelijk een hulp voor de mens.



Interessant om weten

In de parabel van de barmhartige Samaritaan (Lucas 10, 25-37) zegt Jezus met een verhaal hetzelfde als in Marcus 2, 23 – 28.
De omstanders wisten dat de priester en de leviet de neergeslagen man niet konden helpen als ze zich hielden aan de wetten van de tempel. Maar de Samaritaan ...





Bijbel en kunst

J. TISSOT

Farizeeën en Herodianen spannen samen tegen Jezus (1890)

TISSOTBrooklyn Museum The Pharisees And The Herodians Conspire Against Jesus

Aquarel over grafiet op grijs velijnpapier
(Brooklyn Museum, New York)



James Tissot (1836-1902) was een Frans schilder en illustrator. De laatste 17 jaar van zijn leven schilderde hij vooral Bijbelse taferelen.





Suggesties

Grote kinderen

ONDERZOEKEN

Een aparte dag

Vooraf
Verzamel een aantal illustraties met activiteiten die eigen zijn aan een weekdag (werk / school / ...) en met activiteiten die typisch zijn voor een zondag (eucharistieviering / langer aan tafel / samen aan tafel /...).


Verloop
Leg de illustraties in het midden van de kring.
- Wat zie je op die illustraties?
- Op welke dag doe je wat er op die illustraties te zien is?

Verdeel de illustraties in twee groepen: wat op een gewone dag gebeurt, en wat op een zondag gebeurt.
Stel vast dat het aparte van een zondag kan zijn:
meer tijd hebben voor elkaar en voor God.





VERDIEPEN

Gesprek bij de tekst uit de Bijbel

- Wat was in deze twee situaties verboden?
- Waarom hielden David en Jezus geen rekening met dat verbod?
Probeer met je eigen woorden te zeggen wat Jezus bedoelt met: ‘De sabbat is gemaakt voor de mens.


Belangrijk
Het dubbele verhaal, geeft aan dat gewetensvol handelen nog verder gaat dan het opvolgen van wetten.





EVEN TESTEN

Wie zegt wat?

Kies uit de volgende lijst: priester - Jezus – leerlingen – David – farizeeër – soldaten.

- 'Wij hebben honger.'
- 'Dit is heilig brood. Maar neem het want er is geen ander.'
- 'Het is niet omdat het sabbat is, dat je honger moet lijden.'
- 'Jullie plukken aren op sabbat. Dat is strafbaar!'
- 'Ik dank je, want anders moesten we honger lijden'





VERTELLEN

Verboden te feesten!

Er was eens...
een land waar de mensen dol waren op feesten. Er was één probleem: ze dronken altijd veel te veel bier. En daarom gebeurden er veel ongelukken in het verkeer als de mensen naar huis gingen.
De koning van het land dacht: ‘Daar moet ik wat aan doen. Al die dronken mensen met hun rode neuzen. Ik weet het: rode neuzen zijn voortaan verboden!’ Maar de mensen verzonnen er iets op: ze maakten hun gezicht wit met schmink, zodat niemand kon zien dat ze een rode neus hadden. En dus verbood de koning ook witte gezichten. Toen verborgen mensen hun gezicht en hun rode neuzen met maskers en feestmutsen. En dus werden ook feestmaskers, hoeden en feestmutsen verboden. Mensen gingen zich verkleden, zodat de politie ze niet zou herkennen. Toen werden ook verkleedkleren verboden. En zo kwamen er steeds meer regels. Je mocht zelfs niet meer lachen en zingen!

Jaren later, op een winteravond, liep de koning over straat. Het was ijskoud. Hij liep langs een huis toen hij plotseling muziek hoorde. Nieuwsgierig keek hij door het raam. Daar vierden mensen stiekem de verjaardag van een ziek meisje. Ze hadden rode neuzen opgezet om haar vrolijk te maken, er waren clowns met witte gezichten en verkleedkleren, ze lachten en zongen een lied. De koning herinnerde zich hoe zijn vader en moeder vroeger dat liedje zongen bij zijn verjaardag. Het hart van de koning smolt. En hij begon zachtjes mee te zingen met het liedje.
Ineens pakten twee soldaten hem ruw vast. De koning schrok.
‘U wordt gearresteerd! U heeft een rode neus, en dat is verboden!’ ‘Ja maar,’ zei de koning, dat komt door de kou!’ ‘U heeft een wit gezicht, en dat is verboden!’ ‘Dat komt door de schrik!’ ‘U heeft een feestmuts op, en dat is verboden!’ ‘Dat is mijn kroon!’ ‘U hebt zich verkleed als de koning, en dat is verboden!’ ‘Maar ik BEN de koning!’ stamelde de koning. ‘Ja, ja! zeiden de soldaten. ‘En wij zijn zeker kaboutertjes? De echte koning zou hier nooit staan zingen, want zingen is verboden!’
En de soldaten brachten de koning naar de gevangenis.

De volgende dag, toen het licht was geworden, schrokken de soldaten, want ineens zagen ze dat het WEL de koning was! ‘We hebben alles precies volgens de regels gedaan’ zeiden ze. ‘Rode neuzen, witte gezichten, feestkleren, lachen en zingen zijn toch verboden?’ Angstig keken ze naar de koning. Maar die begon hartelijk te lachen. Hij schaterde het uit. ‘Jullie hebben mij gisteren een mooie les geleerd!’ zei hij tegen de soldaten. ‘Nu begrijp ik hoe dom ik ben geweest! De regels zijn er voor de mens, niet de mens voor de regels! Vanaf vandaag mag iedereen weer feestvieren. Maar ik maak één nieuwe regel: iedereen die een rode neus heeft wordt gratis thuisgebracht door mijn soldaten!’

En zo liep het toch nog goed af met feest vieren in dat land. En de mensen daar leefden nog lang en gelukkig!





Jongeren

ONDERZOEKEN

Terugblik op het tweede hoofdstuk van Marcus

Wat doet Jezus?
- zegt tot de lamme: uw zonden zijn vergeven (a)
- eet met tollenaars en zondaars (b)
- geneest een man met een verschrompelde hand (c)


Wat doen de leerlingen?
- ze onderhouden een vastendag niet (d)
- ze plukken aren op een sabbat (e)


Wat valt hierbij op?
Bij deze vijf handelingen worden telkens wetten van Israël overtreden. Nl.:
- de verplichtte sabbatsrust (c/e)
- verboden omgang met bepaalde sociale groepen
Bv. Samaritanen, melaatsen, tollenaars (b)
- religieuze wetten:
. men mag God niet lasteren (a)
. vastendagen (d)


Gevolg
De religieuze leiders van Israël smeden plannen om Jezus uit de weg te ruimen.





DEEL II - Marcus 3, 1 - 6: De man met de vergroeide hand

De tekst

’Bijbel in gewone taal’

(Deze Bijbeltekst komt uit de Bijbel in Gewone Taal, © Nederlands Bijbelgenootschap 2014, p. 1582)

Jezus ging weer naar de synagoge.
Daar was ook een man met een vergroeide hand.
De farizeeën letten goed op Jezus.
Ze dachten: Als hij die man beter maakt op sabbat,
kunnen we een klacht tegen hem indienen.
Jezus zei tegen de man: ‘Kom eens hier staan.’
Toen zei Jezus tegen de farizeeën: ‘Mag je op sabbat iets goeds doen?
Of is het beter om iets slechts te doen?
Mag je op sabbat iemands leven redden?
Of is het beter om iemand dood te laten gaan?’
Maar de farizeeën gaven geen antwoord.
Jezus keek hen aan.
Hij was boos en verdrietig omdat ze hem niet wilden begrijpen.
Jezus zei tegen de zieke man: ‘Steek je hand uit.’
De man stak zijn hand uit en meteen was de hand beter.
De farizeeën liepen weg. Ze maakten een plan om Jezus te doden.
Ze maakten dat plan samen met de dienaren van koning Herodes.



Dichter bij de tijd

(C. Leterme)

Jezus gaat weer naar de synagoge.
Daar is een man met een vergroeide hand.
De farizeeën houden Jezus in het oog:
als Jezus de man op sabbat geneest, kunnen ze Hem beschuldigen.
- Kom eens hier, zegt Jezus tegen de man met de vergroeide hand:
En aan de farizeeën vraagt Hij:
- Moet je op sabbat goed doen of kwaad? Moet je een leven redden of doden?’
Maar de farizeeën zwijgen.
Dan Hij kijkt hen stuk voor stuk aan.
Hij is kwaad en verdrietig, want hun hart is hard als steen.
- Strek uw hand, zegt Jezus tegen de man.
Dat doet de man en zijn hand wordt weer gezond.

Wanneer de farizeeën buiten de synagoge zijn,
maken ze samen met de dienaren van koning Herodes plannen om Jezus te doden.



Stilstaan bij...

Synagoge
Dit Griekse woord betekent bijeenkomst, vergadering.
In een synagoge komen joden bijeen om te bidden (God loven en danken) en de bijbel (het woord van God) te bestuderen. Synagogen ontstonden tijdens de Babylonische ballingschap, toen de joden niet meer naar de tempel in Jeruzalem konden gaan. Ze zijn niet alleen religieus, maar ook sociaal gezien een belangrijke plaats.


Vergroeide / Verschrompelde hand
In de nieuwste vertaling van de Bijbel is er sprake van een vergroeide hand. Meestal heeft men het over een 'verschrompeld ' hand, en soms ook over een 'verlamde' hand. Het Griekse woord dat daarmee vertaald werd betekent 'dor' of 'droog'.
Het blijkt dus te gaan om een handicap. Voor de joden uit die tijd had zo’n handicap te maken met ‘kwaad’. Men ging mensen met een handicap uit de weg omdat men meende dat ze een of andere zonde hadden bedreven, waarvoor God ze had gestraft.


Versteend hart
De concrete mens en onze verantwoordelijkheid tegenover hem, interesseert de farizeeën niet. Wat hen wel interesseert is de naleving van de voorschriften, de handhaving van het systeem.
Wat hen ook interesseert: zal Jezus zich aan de voorschriften houden? (Wanneer Hij dat niet doet, kunnen ze hem aanklagen!)


Herodianen
Dienaren van koning Herodes





Bij de tekst

Bedoeling

In de tijd van Jezus had men rond de sabbat een net van voorschriften gesponnen die dit gebod bijzonder ingewikkeld en zwaar maakten. Zo kwam het dat de sabbat niet meer ervaren werd als een geschenk, maar als een bijna ondraaglijke last. De Farizeeën wilden de wet tot in de puntjes uitvoeren en verloren daarbij uit het oog dat het doel niet de wet is, maar de liefde tot God en de naaste. De wet is hierbij alleen maar een hulpmiddel.

Jezus neemt het de Farizeeën kwalijk dat ze door hun omschrijving van de sabbatwet, mensen verhinderen het goede te doen. Iemand die in nood is, niet helpen, ook al is het sabbat, stelt Jezus gelijk aan het doden van de mens en noemt hij kwaad.



Wortels in het Oude Testament

In de tekst van Marcus zijn verwijzingen terug te vinden naar de uittocht uit Egypte:
. Dat Jezus de man vraagt om zijn arm uit te strekken,
- doet denken aan Mozes die met uitgestrekte arm het water van de Rietzee (Rode Zee) doet splitsen.
- doet denken aan God die de Israëlieten met 'sterke hand en uitgestrekte arm' uit Egypte heeft geleid. (Deuteronomium 5, 15)

. Dat de Farizeeërs verstokt zijn,
doet denken aan de houding van de Farao die geen oren had naar de verzuchtingen van de Israëlieten.





Suggesties

Kleine kinderen

INLEVEN

‘Foto’ (bibliodrama)

Vertel of lees eerst het verhaal voor.
Roep dan een kind in het midden van de kring, en vraag het om de houding van de man uit te beelden die op Jezus afkomt. Roep nadien een ander kind in de kring om de houding van Jezus uit te beelden. Daarna wordt aan drie kinderen gevraagd de afwijzende houding van de Farizeeën uit te beelden.

Bij elke uitbeelding geven de andere kinderen suggesties en adviezen over wat in die houding duidelijk te zien zou moeten zijn. Wanneer de uitbeelding aan de verwachting beantwoordt, mogen de kinderen die een houding uitgebeeld hebben terug op hun plaats.

Daarna komen de drie ‘partijen’ bijeen om het gebeuren in zijn geheel uit te beelden.

Dan krijgen de kinderen die iemand uitgebeeld hebben, de kans om te verwoorden wat ze gevoeld en ervaren hebben bij het uitbeelden van hun personage.





Grote kinderen

EVEN TESTEN

Waar of niet waar

. De eerste zorg van de farizeeën is het naleven van de wet. (waar)
. Jezus overtreedt de Wet met opzet. (niet waar)
. De eerste zorg van Jezus is de man met de vergroeide hand. (waar)
. Jezus wil niet dat de farizeeën van gedacht veranderen. (niet waar)
. De farizeeën zijn blij dat Jezus de man met de vergroeide hand geneest. (niet waar)
. De herodianen willen Jezus doden. (waar)





INLEVEN

Interview

Vertel eerst het verhaal. Laat dan de kinderen in een driehoek zitten. Elke zijde staat voor iemand anders in het Bijbelverhaal: de man met de vergroeide hand, Jezus, de Farizeeën.
Stel telkens één vraag aan één van de drie 'groepen'. Laat de kinderen die vragen beantwoorden vanuit hun persoonlijk aanvoelen of vanuit de kennis die ze hebben van die tijd. Zorg ervoor dat je alle kinderen aan het woord laat komen over het geheel van de vragen.

Stel de volgende vragen aan de verschillende personen:
aan de man met de vergroeide hand:
- Wat is er met jou aan de hand (letterlijk)?
- Hoe denken de mensen over jou? Heeft dat gevolgen voor jouw leven?
- Wie zou je kunnen helpen? Van wie verwacht je geen hulp?

aan de Farizeeën
- Wat vinden jullie van Jezus? Waarom controleren jullie hem zo?
- Wat heb je erop tegen dat Jezus die man met de vergroeide hand geneest?
- Waarom willen jullie Jezus dood?

aan Jezus
- Waarom wil je die man met de vergroeide hand genezen?
- De Farizeeën zijn van plan je te doden. Ga je dan nog die man genezen? Waarom?
- Wat vind je van de farizeeën?



Julie valt

Die ochtend was de weg spiegelglad.
Julie, Marie, Lara en ik hielden elkaar bij de hand.
Heel voorzichtig schuifelden we over de stoep.
Plotseling gleed Julie uit. Ze kwam bovenop haar been terecht.
We gierden het uit. Tot we Julies gezicht opmerkten.
Haar ogen stonden vol tranen.
Ze probeerde op te staan,
maar ze zakte telkens weer door haar knieën.
Ze kreunde van de pijn.
- Je moet terug naar huis. De dokter moet komen, zei Marie.
- Dat kan niet. Zo ver raak ik nooit, huilde Julie.
Marie duwde haar schooltas en die van Julie in de handen van Lara:
- Ik ga met haar terug naar huis. Als ze op mij steunt, komen we er wel.
Zorg jij voor de schooltassen, Lara?
- Ah nee, zoiets mag niet. Straks kom je te laat op school en dat mag niet!
- Wel dan ben ik te laat, riep Marie. Of laten we Julie in de kou zitten?
Ga jij maar naar school ...



- Wie reageert op de goede manier?
Leg uit waarom.
- Wie reageert niet op de goede manier?
Leg uit waarom.



Correctiesleutel
Wie reageert op de goede manier?
Hierbij zijn verschillende antwoorden goed:

“De dokter moet komen”
= goed, want dat meisje heeft de ernst van de situatie gezien en reageert op een volwassen manier.

“Ik ga met haar terug naar huis”
= goed, want hieruit blijkt de zorg voor haar vriendin

“Ik kan hier niet blijven, want straks kom ik te laat op school”
= slecht
Op het eerste zicht kunnen kinderen dit ook een goede reactie vinden, want ze mogen niet te laat komen op school (= wet), maar vanuit het verhaal gebaseerd op Marcus 2, 23-28 weten ze dat in noodsituaties de mens belangrijker is dan de wet.

Het geweten wordt gevormd door het navolgen van de wet.
Maar soms moet het geweten van die wet loskomen
wanneer het gaat om de liefde voor de medemens.






REFLECTEREN

Geweten

Geweten
Als men zegt dat mensen een geweten hebben, wil dat zeggen dat ze in zichzelf beseffen wat goed en kwaad is.
Het geweten van christenen zegt dat de liefde voor de medemens het belangrijkste is. Of die medemens een vriend, een vreemdeling of een vijand is, heeft geen belang.


- Ken je een situatie waarin je eerst niet goed weet wat je moest doen?
De kinderen vertellen die situatie of beelden die uit.
Bespreek nadien of ‘goed handelen’ in dit geval handelen was volgens de wetten of volgens het geweten.

Mogelijke vragen:
- Heb je ook al eens meegemaakt dat ‘goed doen’ niet overeen kwam met regels of wetten?
- Heb je zelf ook al eens iets meegemaakt waarbij je geweten iets anders zegt dan een wet of een reglement. Dat was toen ...
- 'Goed doen' komt niet altijd met de regels of de wet overeen. Heb je dat wel eens meegemaakt?


Belangrijk
Het geweten wordt gevormd door het navolgen van de wet. Maar soms moet het geweten loskomen van die wet wanneer het gaat om de liefde voor de medemens.





Overwegingen

A. W. Wilson Tozer

"Een farizeeër is moeilijk voor anderen en gemakkelijk voor zichzelf, een spiritueel mens is gemakkelijk voor anderen en hard voor zichzelf."





Patrick van der Vorst

Uitgesloten

Het feit dat deze arme man zat, maakte zijn uitsluiting duidelijk. In de tijd van Jezus zat de onderwijzende rabbijn in de synagoge en wie 'mocht' luisteren, stond rond de leraar. Dus vrouwen, kinderen en wie ziek of niet bekwaam geacht werd om deel te nemen aan de dialoog, zaten achterin de synagoge. Jezus had de man kunnen genezen terwijl hij zat, maar door de man te vragen op te staan, geeft Hij aan dat de man weer wordt opgenomen en op het punt staat deel te nemen aan de leer. Dit kan de Farizeeën net zo van streek gebracht hebben als de genezing zelf.



J. Brugman

Meer dan regeltjes

(J. BRUGMAN, Prettige zondag, Kinderwoorddiensten voor het jaar B, Gooi en sticht, 1993, p. 108

“Er zijn mensen die angstvallig vasthouden aan wetten en regels. Soms zelfs ten koste van hun eigen geluk en dat van anderen. Ze gehoorzamen de Wet zonder na te denken en gebruiken hun eigen gezonde verstand niet.
Het vasthouden aan regels geeft natuurlijk wel een stuk veiligheid en zekerheid. Je weet precies wat wel en niet mag. Je kunt geen scheve schaats rijden! Maar wetten zijn gemaakt voor het geluk van de mensheid en dat zien die wetsgetrouwen wel eens over het hoofd. Ze denken niet na waarom die wetten aan ons zijn gegeven en waar het ten diepste om gaat. In ons verhaal vergeten ze dat de sabbat bedoeld is om je bewust te worden van Gods schepping en van het Verbond dat God met Israël sloot. Dat houdt in dat wij daardoor medeverantwoordelijk zijn geworden voor Gods schepping, voor de mens op deze aarde.
Dat is wel even een andere invulling dan wat die farizeeën ervan maakten: braaf de regeltjes in je hoofd prenten!”





Frans Mistiaen s.j.

Rustdag: teken dat God de mens het leven gunt!

Oorspronkelijk was de sabbat een goede instelling.
De Israëlieten hadden in Egypte moeten werken als slaven.
Maar, eenmaal uit Egypte weggetrokken
en in hun eigen land aangekomen,
hadden zij als vrij volk beslist
een "vrije" dag van de week toe te wijden aan Jahweh,
hun Bevrijder en Heer van de Schepping.

De strenge strekking binnen het jodendom
had echter in de loop der jaren van deze "dag van vrijheid"
een ondraaglijke dwang gemaakt.
Men had een lijst opgesteld van 39 werken
die op sabbat verboden waren.
o.a. wat aren plukken met de hand.
Dat mocht niet, want "je mocht op sabbat niet oogsten!"
De voorschriften werden dus zodanig overdreven geïnterpreteerd
dat de oorspronkelijke bedoeling totaal verloren ging.
Op die manier werd godsdienst een muggenzifterij.

Joden die een beetje nadachten,
zullen dat ook wel niet zo strikt hebben nageleefd.
Maar zoals altijd, waren het de eenvoudigen en de zwakkeren
die het slachtoffer werden van het ongenadig systeem.
Diegenen die zich niet konden verdedigen
tegen die strenge wetgeleerden,
beleefden in Jezus' tijd de sabbat in ieder geval
eerder met een gevoel van verplichting, schuld
en schrik om verkeerd te doen tegenover Jahweh,
dan als een gelovige met een vrij en dankbaar hart.

Jezus die ons geen eisende, dreigende en straffende God
wilde leren kennen, maar de God van de liefde,
- een God die zonder dwang uitnodigt tot wederliefde -
zal dus onvermijdelijk die godsdienstverplichtingen doorbreken,
en aan de sabbat, de dag van God,
zijn oorspronkelijke bedoeling teruggeven:
een dag om de mensen te laten voelen
dat zij mogen leven als vrije kinderen van God.

De rustdag is in feite het teken
dat God de mens het leven in Zijn schepping echt gunt.
Zou het niet deugddoend zijn dat wij onze rustdag
weer op die manier gingen waarderen.
Wij die tijdens de weekdagen hard werken
- en dat is goed -
wij hebben het toch nodig te tonen
dat een mens geen werkslaaf is.
De rustdag is een dag om het leven te bevorderen,
een dag waar uitdrukkelijk tijd wordt besteed
aan de belangrijkste waarden van de mens:
dankbaarheid tegenover God, de Heer van het leven,
samenzijn met medemensen
en genieten van de weldaden van de schepping.
Dat betekent dus concreet:
deelnemen aan een religieuze viering,
een familiebijeenkomst houden of een vriendenbezoek brengen
en een natuurwandeling maken...
maar geen prestatiewerk verrichten.

Als de sabbat vooral dient
om het leven te bevorderen
dan begrijpen wij dat Jezus geen enkel bezwaar zag
om een man te genezen van zijn verschrompelde hand.
Alhoewel ook die "zogenaamde medische handeling" op sabbat verboden was,
zegt Hij kordaat: "Steek uw hand uit!"

Met onze hand
begroeten wij elkaar op recepties en ontmoetingen.
Onze hand kunnen wij maken
tot een vuist om te vechten en te slaan,
tot een klauw om te grijpen,
maar ook tot een schaal om te ontvangen.
Wij kunnen met onze hand boetseren en scheppen,
het land bewerken,
technisch vernuftige apparaten manipuleren,
maar ook zalven en strelen
en het tederste van onszelf geven
aan iemand waarvan wij houden.

Zo begrijpen wij misschien
wat het betekent "een man met een verschrompelde hand".
In sommige periodes van ons leven
kunnen wij namelijk de indruk krijgen
dat de liefde van ons hart
totaal ineengekrompen is, verschrompeld, levenloos, onvruchtbaar,
dat wij geen genegenheid meer aanreiken of doorgeven,
maar alles verkrampt voor onszelf houden
Daarom zegt de Heer vandaag tot ieder van ons:
"Steek uw hand uit!"
De hand die de Heer ons reikt
kan ons hart genezen van elke verschrompeling.
Wij moeten wel durven, met onze verschrompelde hand,
ook ons verschrompeld hart aan de Heer te reiken.
Hij kan ons weer gezond maken,
juist op deze rustdag,
waar wij mogen ervaren dat God ons echt het leven gunt.