Loading...
 

De evangelist Matteüs

01 Matteüs


...page... Wiki page pagination has not been enabled.

Wie was hij?

Een oud verhaal zegt dat Matteüs de tollenaar is die door Jezus werd geroepen om zijn leerling te worden (Matteüs 9, 9-13). Op dit moment is men daar niet meer zo zeker van. Men denkt dat de schrijver deel uitmaakte van een groep christenen die van joodse afkomst waren en in Syrië-Palestina woonden. Die christenen hadden met vervolging te maken en misschien ook met afgenomen enthousiasme.




Het evangelie van Matteüs

Typisch

Het evangelie van Matteüs doet nogal joods aan: Aramese woorden worden niet vertaald, Joodse gebruiken worden niet uitgelegd en met meer dan 130 verwijzingen naar het Oude Testament wil Matteüs aantonen dat Jezus de profetieën vervult en de verwachte Messias is. Het is precies alsof hij het Oude Testament op het leven van Jezus legt om er de rijkdom van te kunnen verstaan en om te laten zien dat wat in het Oude Testament gezegd werd, in Jezus is uitgekomen.

Matteüs ziet Jezus ook als een nieuwe Mozes.
Net als Mozes ontsnapt Jezus aan een kindermoord
en komt Hij uit Egypte om zijn volk te redden.
En zoals Mozes vijf boeken heeft geschreven, zo houdt Jezus vijf grote toespraken (redes).

Matteüs is dus geen historicus in de moderne zin van het woord. Hij reconstrueert niet, maar interpreteert.




Ontstaansgeschiedenis

Het evangelie volgens Matteüs staat als eerste in het Nieuwe Testament omdat men het eeuwen lang zag als het oudste van de vier. Pas sinds de 19e eeuw kwam men door tekststudie ertoe vast te stellen dat Matteüs delen van het evangelie van Marcus overnam, zodat zijn evangelie recenter is.

Naast het evangelie van Marcus gebruikte Matteüs veel woorden en gelijkenissen van Jezus die ook bij Lucas te vinden zijn. Men vermoedt dat Matteüs en Lucas hiervoor over dezelfde bron beschikten.
Toch nam Matteüs de teksten van Marcus en die andere bron (Q-bron) niet klakkeloos over. Hij paste ze aan aan zijn visie en overtuiging.



Situering in de tijd

Matteüs schreef zijn evangelie waarschijnlijk na de verwoesting van Jeruzalem door de Romeinen in het jaar 70. Omdat hij een onderscheid maakt tussen het officiële jodendom en de christelijke gemeenschappen, veronderstelt men dat hij zijn evangelie schreef rond het jaar 85.




Overzicht van de inhoud

Matteüs had veel zin voor compositie.
Hij verzamelde de woorden van Jezus die zijn leerlingen mondeling en schriftelijk doorgaven, in vijf grote redevoeringen die hij ordende volgens thema en afwisselde met verhalen.
. De bergrede (5-7)
. De zendingsrede (10)
. De parabelrede (13)
. De gemeenterede (18)
. De eschatologische rede (24-25)

Zo komt het dat het beeld dat men van Jezus krijgt in het evangelie volgens Matteüs, dat is van een rabbi, een leraar.





Matteüs en kunst

REMBRANDT, Matteüs

Rembrandt




Symbolen voor de vier evangelisten

In de kunst wordt Matteüs symbolisch voorgesteld door een mens.
Dit symbool gaat terug op een tekst uit de apocalyps, een visioen dat de evangelist Johannes neerschreef:
Voor de troon was iets als een glazen zee, kristal gelijk.
En midden voor de troon en eromheen waren vier dieren,
bezaaid met ogen voor en achter.
Het eerste dier leek op een leeuw,
het tweede op een jonge stier,
het derde dier had een gezicht als van een mens
en het vierde dier leek op een arend in zijn vlucht.’
Apocalyps 4, 6-7

Elk van die vier dieren werd later gezien als de symbolische voorstelling van de vier evangelisten. Om te zien welke figuur bij welke evangelist behoorde, las men nauwgezet de eerste hoofdstukken van elk evangelie. Zo vond men dat het dier met een hoofd als dat van een mens symbool kon staan voor Matteüs, omdat hij zijn evangelie begint met de menselijke afstamming (stamboom) van Jezus.


Dat visioen van Johannes was wel niet zo origineel. In het Oude Testament kun je bij de profeet Ezechiël reeds lezen:
Ik keek toe en zag naast de vier kerubs wielen staan (...)
Iedere kerub had vier gezichten;
het eerste gezicht was dat van een kerub,
het tweede dat van een mens,
het derde dat van een leeuw,
en het vierde dat van een arend.
Ezechiël 10, 9.14

Omdat kunstenaars ook deze tekst van Ezechiël lazen, waarin hij spreekt over kerubs, werden de vier symbolen al heel snel met vleugels voorgesteld: een gevleugelde leeuw, een gevleugeld rund, en voor Matteüs een gevleugelde mens, die men als een engel omschreef.





Suggesties

ONDERZOEKEN

Symbolen voor de vier evangelisten

Die Symbole Der Evangelisten


In de kunst worden de vier evangelisten afgebeeld met vier symbolen:
mens (Matteüs),
leeuw (Marcus)
rund (Lucas)
arend (Johannes).

Hieronder staan verschillende kunstuitingen. Zoek er telkens de vier evangelisten in.

De vier evangelisten worden voorgesteld op:
. Schilderijen

17%20RUBENS%20LES%20QUATRE%20EVANGELISTES%20B AKG226176



. Evangelieboeken

00013051 Evangeliaire Aug



. Glasramen

Evangelistenymbole 2m B975 23 10



. Preekstoelen

220px Reformierte Kirche Churwalden Kanzel Mit Evangelistensymbolen Kanzel



. Kruisbeelden

Vortragekreuz 114102 Kreuz



. Plafond in een kerk

Deckengewoelbe Frauenkirche



. Beeldhouwwerk

C240872a8ba9244bc0635d162d698987 1 Orig Dcdefc8247999810c8bc9f1261596a0b



. Miniaturen

Evangelisten3 IRHT 081676 P






EVEN TESTEN

Schuifraadsel

Klik hier voor het Matteüsschuifraadsel


Belangrijk
Zorg ervoor dat in de activiteit die aan dit schuifraadsel voorafgaat, alle woorden in het schuifraadsel aan bod kwamen.



Vul in

Materiaal
Klik hier voor het invulblad.


Belangrijk
Zorg ervoor dat in de activiteit die aan de invuloefening voorafgaat, alle woorden in de invuloefening aan bod kwamen.





HANDEN UIT DE MOUWEN

Kleuren

The Call Of The Tax Collector






'Bijbelin1000seconden.be'

Teksten van Matteüs

Op deze site wordt dieper ingegaan op de volgende teksten die Matteüs geschreven heeft:


Matteüs 1, 1-25: De stamboom van Jezus
Matteüs 1, 18-24: De geboorte van Jezus

Matteüs 2, 1-14: Bezoek van de wijzen
Matteüs 2, 13-15.19-23: De vlucht naar Egypte

Matteüs 3, 1-12: Optreden van Johannes de doper
Matteüs 3, 13-17: Johannes doopt Jezus

Matteüs 4, 1-11: De bekoring van Jezus
Matteüs 4, 12-23: De eerste leerlingen

Matteüs 5, 1-12a: De zaligsprekingen
Matteüs 5, 13-16: Zout en licht
Matteüs 5, 17-37: De bergrede I
Matteüs 5, 38-48: De bergrede II

Matteüs 6, 1-6.16-18: Jezus over vasten
Matteüs 6, 24-34: De bergrede III

Matteüs 7, 21-27: Het huis op de rots (Bergrede IV)

Matteüs 8, 5-13: Jezus en de honderdman
Matteüs 8, 23-27: Jezus stilt de storm

Matteüs 9, 9-13: De roeping van Matteüs
Matteüs 9, 18-26: Het dochtertje van Jaïrus en de vrouw die twaalf jaren ziek was

Matteüs 11, 2-11: Johannes de doper over de Messias

Matteüs 12, 9-14: De man met een vergroeide hand

Matteüs 13, 1-23: De zaaier
Matteüs 13, 24-43: Over zaadjes
Matteüs 13, 31-32: Het mosterdzaadje
Matteüs 13, 53-58: Geen profeet in eigen stad

Matteüs 14, 13-21: Jezus geeft veel mensen te eten

Matteüs 15, 21-28: Jezus en een Kananese vrouw

Matteüs 16, 13-20: De sleutels van het koninkrijk
Matteüs 16, 21-27: Jezus navolgen

Matteüs 17, 1-9: Jezus op de berg Tabor

Matteüs 18, 15-20: Broederliefde
Matteüs 18, 21-35: De onbarmhartige dienaar

Matteüs 20, 1-16a: De werkers van het elfde uur

Matteüs 21, 1-11: De intocht in Jeruzalem
Matteüs 21, 28-32: Een vader en zijn twee zonen
Matteüs 21, 33-43: De boze wijnbouwers

Matteüs 22, 1-14: De onwillige genodigden
Matteüs 22, 15-21: Geef aan de keizer wat hem toekomt
Matteüs 22, 34-40: Het eerste gebod

Matteüs 23, 1-12: Over de Farizeeën

Matteüs 24, 37-44: Wees waakzaam

Matteüs 25, 1-13: De tien bruidsmeisjes
Matteüs 25, 14-30: De talenten
Matteüs 25, 31-46: Het laatste oordeel

Matteüs 26, 14-27, 66: De laatste dagen van Jezus

Matteüs 28, 1-10: De vrouwen bij het graf
Matteüs 28, 16-20: Opdracht in Galilea





De vier evangelisten

Matteüs
Marcus
Lucas
Johannes