Loading...
 

Exodus 2, 11-25: Mozes komt op voor zijn volk


...page... Wiki page pagination has not been enabled.

Mozes komt op voor zijn volk

Exodus 2, 11-25

De tekst

Stilstaan bij een aantal woorden uit de tekst

Hebreeën
In de antieke wereld van het Nabije Oosten werden mensen die zich voor bepaalde diensten verhuurden zonder slaaf te zijn, Chabiru genoemd. Vandaar komt de naam Hebreeën. Dat merk je aan de medeklinkers die in beide namen dezelfde zijn.
Hebreeër is dus een sociologische aanduiding.
Later - wanneer de farao's niet meer tot de Hyksos-dynastie behoorden (die de Semieten goed gezind waren) - werden de Hebreeën tot slavendienst verplicht, ook al omdat ze door de farao als bedreiging werden ervaren.
Vooral de Egyptenaren en de Filistijnen noemden de Israëlieten Hebreeën. Voor hen scheen er iets van geringschatting in die naam uit te komen.
In het late jodendom werd Hebreeën een erenaam voor joden.


Hij keek naar alle kanten
Vanuit een vergelijking met Jesaja 59, 15 vv verneem je dat dit betekent: Mozes kijkt uit naar hulp en constateert verbijsterd dat niemand tussenbeide komt. Dan treedt hij zelf op net zoals JHWH.



Dichter bij de tijd

Wanneer Mozes volwassen is,
gaat hij op een dag naar de Hebreeën, zijn broeders.
Daar ziet hij hoe zwaar ze moeten werken.
Hij ziet ook dat een Egyptenaar een Hebreeër neerslaat.
Mozes kijkt naar alle kanten
en ziet dat er niemand in de buurt is.
Dan slaat hij de Egyptenaar neer en verbergt hem onder het zand.

De dag nadien gaat hij weer op stap.
Hij ziet twee Hebreeuwse mannen met elkaar vechten.
- Waarom sla jij je vriend? vraagt hij aan degene die ongelijk had
- Wie heeft jou tot leider en rechter over ons aangesteld? vraagt de man.
Wil jij mij soms ook doden, net als die Egyptenaar?

Bij deze woorden wordt Mozes erg bang:
Het is dus toch bekend geworden!

Als de farao hoort dat Mozes een Egyptenaar heeft gedood,
Geeft hij de opdracht om Mozes te doden.
Maar Mozes kan wegvluchten naar Midjan
en gaat er bij een bron zitten.




Bij de tekst

Echt gebeurd?

Er is vanuit historische bronnen nauwelijks iets bekend over de slavernij van Israël in Egypte.
Aan de oostzijde van de Nijldelta werden steden gebouwd om Egypte te verdedigen tegen de invallen van woestijnrovers. De bouw van die steden door slaven zou de historische achtergrond kunnen zijn van het begin van het boek Exodus.



Een eerste 'portret' van Mozes

. Mozes verdraagt geen onrecht
- Als hij ziet hoe een Egyptenaar een Hebreeër doodt,
wordt hij zo kwaad dat hij die Egyptenaar neerslaat.
- Wanneer hij twee vechtende Hebreeuwse mannen ziet,
neemt hij het op voor hem die ongelijk kreeg.
- Als hij ziet hoe herders bij een waterput meisjes wegdringen,
komt hij ze te hulp en geeft de dieren te drinken.

Driemaal neemt Mozes het op voor de zwakke, voor wie geen rechten krijgt. Een handelswijze die in het verlengde ligt van hoe God handelt.


. Mozes kan reëel iets doen aan de situatie van de Hebreeën
hij is Hebreeër van geboorte en grootgebracht aan het Egyptische hof.



Een roepingsverhaal?

Je kunt dit verhaal het 'eerste' roepingsverhaal van Mozes noemen. Mozes wordt 'geroepen' vanuit het ZIEN van zijn volk. Hij GAAT ernaar toe omdat hij zich niet neerlegt bij het onrecht dat zijn volk wordt aangedaan. In deze historische gebeurtenissen ervaart hij het roepen van God om ter harte te nemen, op te komen voor ...

Dat God zich openbaart is een gebeuren dat groeit in het bewustzijn van de persoon die nadenkt over zijn ervaringen. Hierin wordt de vraag van God duidelijk, samen met de houding van God tegenover de mens.



Merk op

. Het is niet zo dat de Egyptenaren de slechten en de Hebreeën de goeden zijn. Geweld is in ieder mens latent aanwezig, ook bij Mozes.


. Mozes neemt de wet in eigen hand en bestrijdt de ene misdaad door er zelf een andere te begaan. Hij is zo gedreven tegen elke vorm van onrecht, dat hij/zij zelf onrecht begaat.


. Als Mozes op eigen initiatief iets onderneemt (b.v. het neerslaan van een Egyptenaar), dan haalt dat bitter weinig uit.
Pas later, wanneer JHWH hem aanspreekt, krijgt hij enig gewicht. En dan nog wordt te pas en te onpas vermeld dat het JHWH is, die grote tekenen doet.





Meer over Mozes?

Klik hier