Loading...
 

Exodus 32


...page... Wiki page pagination has not been enabled.

Het gouden kalf

Exodus 32

De tekst

Stilstaan bij een aantal woorden

Gouden kalf
De Hebreeuwse tekst gebruikt een woord dat niet 'kalf' betekent, maar 'stier'.
In de antieke wereld kende men veel goden die afgebeeld werden als een stier. Stieren stonden bekend om hun kracht en onbevreesdheid en werden beschouwd als symbolen van vruchtbaarheid en sterkte.


As
Het gouden kalf was wellicht - zoals nogal wat godenbeelden in de Oudheid - van hout, bedekt met bladgoud. Dat Mozes de as van het beeld in water strooide en dit het volk liet drinken, wil de nietigheid van dit beeld onderstrepen tegenover JHWH.


Boek
Men veronderstelt dat God in een boek de namen opschrijft van alle mensen die leven. Wie uit het boek geschrapt wordt, sterft. Mozes vraagt God om vergiffenis voor de handelswijze van het volk Israël. Als God hen niet wil vergeven, dan mag Hij de naam Mozes uit dit boek schrappen.
Zo wordt Mozes gepresenteerd als een echte profeet: hij is niet geïnteresseerd in eigen gewin en komt op voor de mensen die hij leidt. Op die manier weet hij het verbond met God te herstellen.



Bij de tekst

Een gouden beeld van God?!?

Het 'gouden kalf' was de minachtende naam voor het stierbeeld dat de Israëlieten meer hulp scheen te beloven dan de onzichtbare God van de Sinaï.

Dit gouden kalf zou kunnen Apis geweest zijn, een Egyptische stiergod.
Apis

Egyptisch beeld van de heilige stier Apis.


Maar ook JHWH werd ooit afgebeeld als een stier. (in Kunillet Ajrud - in de Sinaïwoestijn - vonden archeologen een afbeelding van een wezen dat half-mens / half-stier is met een inscriptie erbij die zegt dat het om JHWH gaat)
JHWH St Asherah JHWH

Het kan ook zijn dat de Israëlieten zich de god van Israël voorgesteld hebben naar het voorbeeld van Adad, de Babylonische / Assyrische god van de stormen. Hij wordt vaak afgebeeld, staande op een stier zwaaiend met een bundel van drie bliksemschichten in beide handen.
Stele Adad

Adad-Stele uit de 2e helft van de 8e eeuw voor Chr. - Arslan Tash (Louvre, Parijs)

De God van Israël zou dan onzichtbaar staan op een stier.



Betekenis

JHWH leent er zich niet toe ruimtelijk of beeldend vastgelegd te worden. Een gegeven dat later heel nadrukkelijk in de islam voorkomt.

De gebroken stenen tafels illustreren het verbreken van het verbond.

'Dinge' en 'hebben' worden tot een god gemaakt: men verlaat de weg die leidt naar kwaliteitsverbetering van het leven om te kiezen voor het 'pakbare'.





Bijbel en kunst

Kapiteel in Autun

Gouden Kalf
Mozes slaat het gouden kalf met een van de twee stenen tafelen (traditioneel afgebeeld: bovenaan afgerond) De duivel rechts, is daar duidelijk niet blij mee.





Meer over Mozes?

Klik hier